Domain Haberleri

Alan Adları Tükeniyor; Hepsi Bittiğinde Ne Yapacağız?

By , - Domain Haberleri - . Etiketler: ,

WASHINGTON (qz) — Dünyada “iyi” denebilecek .com uzantılı alan adı neredeyse kalmadı ve küresel internet kullanımının artmasıyla bu karmaşıklık daha da artacağa benziyor. Dilimiz ise sadece sınırlı sayıda anlamlı kelimeler içeriyor. Bakalım durum ne;

Şu ana kadar birçok tanınmış marka, alan adlarını güvence altına almak için büyük zorluklarla karşılaştı. Örneğin, Google ana şirketini “Alphabet” olarak belirledi ancak alfabe.com‘u kullanamıyor ve sahibi kendi değil BMW. 2014 yılında ise Microsoft, popüler Minecraft video oyununun ardındaki İsveçli şirket Mojang‘ı satın almak için 2.5 milyar dolar harcadı, ancak alan adı minecraft.com‘a değil, Avustralya madencilik mühendisliği şirketi MineCraft Consulting PTY Ltd‘ye ait. Bu arada Nissan, 20 yılı aşkın bir süredir Uzi Nissan adında bir adamdan nissan.com‘u satın almak için uğraştı ve Apple‘ın Apple Pictures adlı bir İngiliz şirketinden apple.co.uk‘u alması ise tam 16 yıl sürdü.

Kısaltmalardaki durumsa çok daha karmaşık. CIA.com, NSA.com ve FBI.com gibi resmi kuruluşların tümü özel şahıs ve şirketlere aittir. BOA için bir Google araması yaptığınızda (genellikle Bank of America tarafından kullanılan bir kısaltma) gelen listelerde Bank of America görünebilir, ancak BOA.com‘u ziyaret eden herkes bir yılan resmi ile karşılaşır. Açılan sayfa, içerik oluşturucuların dijital içeriklerini yönetmelerine yardımcı olmak için kurulmuş danışmanlık hizmeti veren bir şirkete ait. ABBA.com, İsveçli pop müzik grubunun değil, Amerikan Oda ve Kahvaltı Derneği’nin kısaltması ve DND.com‘da Zindanlar ve Ejderhalar’a ait değil.

İlk Gelen İlk Alır

Peki büyük firmalar, dijital mülklerine ve pazarlarına sahip olma konusunda neden geride kalıyorlar? Bunun nedeni, alan adı kayıtlarının “ilk gelen alır” prensibi üzerine kurulmuş olması. Bu model, toplumun büyük bir kısmına hizmet etmenin en adil yolu olsa da dezavantajları da çok.

Örneğin Tesla; Çoğu kişi Tesla‘nın Elon Musk’un şirketini olduğunu bilir ancak çok az bir kesim bu ismi Sırp mucit Nikola Tesla’dan aldığını bilir. Örneğin, Tesla Tecnologia e Comunicação’nin alan adı “tesla.com.br“, TESLA MR Scanning işletmelerinin alan adı “tesla.dk“, Tesla CRM Software GmbH’ın alan adı “tesla.de” ve The Tesla Company’nin alan adı ise “tesla.gr“. Teorik olarak bu firmaların hepsininde Tesla alan adı üzerindeki hakkı çok daha fazladır.

Bazı markalar istedikleri alan adlarını nakit olarak ya da hisse senedi anlaşmalarıyla alabildiler. Uber şirketi, “uber.com” alan adı için şirket hisselerinin % 2’sini verdi. Universal Music ise, slack.com alan adı içinse Slack‘e 60.000 dolar ödemeyi kabul etti. Bazı firmalarsa dava açma yoluna veya Tekdüzen Uyuşmazlık Çözüm Süreci (UDRP) gibi yöntemleri tercih ettiler.

Alan adları, şirketlerin altyapısının en kritik parçası ve bu yüzden onlar için savaşmaları önemli: Alan adı, bir markanın dijital ortamdaki basit bir vitrini değil, e-ticarete kadar hemen her şeyde önemli rol oynarlar. Günümüzün en büyük şirketlerinin çoğu ise, yıllar içinde ticari marka haline gelmiş “küresel alan adı yöneticileri” ile çalışıyorlar.

Diyelim istediğiniz alan adını güvence altına almak için onbinlerce dolar harcadınız. Peki sosyal medya ne olacak?

@TurkDilKurumu Gerçek mi?

Sosyal hesaplarda da aynı alan adlarında olduğu ilk gelen alır prensibi işliyor, ve tabi bu durum yine aynı karışıklıkları da beraberinde getiriyor. Örneğin 2010’da açılan @TurkDilKurumu hesabının, gerçek Türk Dil Kurumu ile hiç bir ilgisi yok. Gerçek hesap 2011’de @TDK_govtr olarak açıldı.

Twitter‘ın kurucu ortağı Jack Dorsey‘in hesabının “@jackdorsey” olduğu düşüncesi ile bu konuda söyleyecek bir şeyi olup olmadığını öğrenmeye çalıştım, ancak bu girişimin boşa olduğunu anlamam uzun sürmedi. Acaba Twitter’ın CEO’su bile kendi ismi üzerinde bir kontrole sahip değilse geri kalanların durumu nasıldır?

.com’un Geleceği

Bildiğimiz üzere ICANN 2014 yılında bir dizi yeni jenerik üst düzey alan adı sunmaya başladı ve markalarda tüm bu zorlukları ortadan kaldırma amacıyla markalı dijital adlandırma çözümlerine yatırım yapmaya başladı.

Bugün itibarı ile yeni uzantılardan .xyz, .top, .loan, .club iyi bir çıkış yakalamışlarsa da geride kalan 1200+ uzantı için aynı şeyi söylemek pek mümkün değil. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta; yeni gTLD uygulamalarının son turunda, 600’den fazla markanın, markaları ile ilgili alan adı uzantıları için 100 milyon dolardan fazla harcadıkları.

Örneğin Nike şu anda “.nike”ın, BMW ise “.bmw”nin sahibi. McDonald’s ise “.mcdonalds”ı aldıktan bir süre sonra 180 derecelik bir dönüş ile yeni uzantılara ilişkin planlarını sonlandırdı.

Hogan Lovells‘in ortağı ve Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı’nın alan adı panelisti David Taylor;

Alan adlarıyla ilgili söylenecek tek şey, artık kendi başlarına değerli bir meta haline gelmiş olmalarıdır.

diyor. ICANN‘in başlattığı yeni gTLD programı ile sağlanan fırsat, pek çok firmanın markasını noktanın sağına (.marka) taşımasını sağladı. Başvuru ücreti 185.000 $ olduğu için, bunlar nispeten pahalı alan adlarıdır, ancak gerçek bir işletme veya etkinlik için kullanma amacıyla önceden kaydedilmiş bir “.com” alan adını almak için ödenecek büyük miktarlar bile yine de daha ucuz bir seçenektir.

Önümüzdeki birkaç yıl içinde daha fazla firmanın, markalı uzantıları kullanmaya geçmesiyle değişikliğin ne yönde olacağını domain haberleri arasında görebiliriz. Barclays, Canon ve BNP Paribas genellikle eskiden beri ilk hareketi yapan ve benimseyen markalar olmuştur. Bir markanın tüm bir uzantıya sahip olması ve kimin kayıt yaptırabileceğini gerçekten kontrol edebildiği durumlarda ellerine çok daha fazla güç kazandırır. Yeni gTLD’lere yönelik başvurular şu an için kapalı ancak ICANN’in daha fazla markalı alan adı için bir kez daha fırsat sunması çokta uzun sürmeyebilir.

 

 

Kaynak: qz.com/994698/domain-name-registration-problems-are-going-to-become-a-lot-worse-when-we-run-out-of-names/

domain haberleri